De dorpsadat - kumpulan-akoon-pat.nl

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

De dorpsadat

Akoon nu

De dorpsadat van Akoon

Het dagelijks leven in Akoon kent, zoals overal, regels en gebruiken vanuit tradities die van generatie op generatie zijn overgedragen.
We willen hier graag via verhalen over vertellen.
Daarbij denken we aan gebruiken vanuit de adat bij gebeurtenissen als:
geboorte
huwelijk
overlijden
huizenbouw
pelaverbanden
verkiezing bapak radja
We nodigen de bezoekers van onze website graag uit om hun verhalen aan de commissie website te sturen.
Via het contactformulier gaat dat eenvoudig en snel.

De  Mata Rumah van Akoon
(Bron: Bewerking van "Asalku", de publicatie van onze kumpulan over de geschiedenis van Akoon.

De Teun
Iedere negorij heeft een teun. Hiermee wordt de centrale plaats bedoeld die kern vormt van een zuiver bloedgemeenschappelijke hena en later familie of rumah tua met haar orang tua als hoofd.
Een eenduidige betekenis van het begrip kan niet worden gegeven. Men gebruikt het begrip in de betekenis van huis, geslacht, stam, familie of hena.
Het geeft in ieder geval de oorsprong of de hoedanigheid van een hena of rumah tua aan. Ieder hena, negorij of rumah tua draagt een eigen teun-naam, die verwijst naar de herkomst of een roemruchtig feit uit de oudste geschiedenis van die hena of familie. Men zou het dus kunnen vergelijken met een wapenspreuk van een hena, negorij of rumah tua.
Uit een onderzoek van de heer Manusama, Z.J., is gebleken dat teun (ere-)titel betekent, die gegeven werd aan bijvoorbeeld:

  • Personen, stammen en volken naar aanleiding van hun eigenschappen of gebeurtenissen waarin zij een belangrijke rol hebben gespeeld of om hun herkomst aan te duiden.

  • Negorijen en plekken in verband met gebeurtenissen, die zich daar hebben afgespeeld en in het bijzonder aan de negorij´s wegens bepaalde eigenschappen van hun gemeenschappen of om reden van de stichting aan te geven.

  • Functies, om de taak te omschrijven, die daaraan verbonden was of om reden aan te geven, waarom de titel werd gegeven.

  • Voorwerpen, bijvoorbeeld wapens, vanwege de bewezen diensten aan de eigenaar daarvan.


De teun wordt volgens overleveringen gebruikt bij een ontmoeting tussen hetzij hena´s hetzij rumahtua´s.
De rumah tua wordt ook wel de mata rumah genoemd. Bij belangrijke officiële gelegenheden spreken de leden van de mata rumah elkaar aan met de naam van de teun.

De teun-namen van de negorijen op het eiland Nusalaut

Titawae heeft de teunnaam Lesi Nusa Lesi Mua Amalatu.
Lesi = meer dan te over, de hoogste (figuurlijke betekenis); Nusa = eiland; Lesi Mua = meer dan zeven; Amalatu = radja of vorst.
De teunnaam betekent dus dat Titawae als negorij de belangrijkste, de hoogste is van de zeven negorij´s op Nusalaut.

Ameth heeft de teunnaam Sama Suru Amalatu.
Sama = vanwege; Suru = bevelen, bevel.
De negorij Amet ontvangt bevelen vanwege de Amalatu, de vorst van Titawaai.

Akoon heeft de teunnaam Tou Nusa Hata Lepu.
Tou = naar boven of omhoog gaan; Hata = ordenen; Lepu = heel veel.
De teunnaam wil zeggen dat de patih van Akoon de negorij met veel zielen wilde ordenen.

Abubu heeft de teunnaam Kakerisa Amapatty.
Kake = tegenwerken of tegenspreken; Risa = oorlog.
Met andere woorden de patih is steeds bereid te strijden voor een stuk gebied.

Nalahia heeft de teunnaam Risa Pori Hena Latu.
Pori = zoekt overal strijd, doch vindt dit niet; Hena = negorij met vele mensen

Leinitu heeft de teunnaam Hena Siwa Hata Lepu.
Siwa = negen
Met andere woorden een negorij met een Siwa – structuur.

Sila heeft als teunnaam Hata Lepu Pei Wae.
Pei = kant, zijde of rand; wae = water, zee.
Met andere worden een negorij met een structuur langs de zee

In vroegere tijden waren er, volgens de overleveringen, op het eiland Nusalaut twee vorsten en vijf hoofden, nl. de latu´s van Titawae en Amet en de vijf patih´s van de andere negorijen.

De soa’s van Akoon
De negeri Akoon heeft vijf soa’s (wijken) of zoals onze voorouders dat vroeger zeiden vijf rivieren.
Wij dienen de regelgevingen op te volgen want dit is een nalatenschap van onze voorouders voor ons, onze kinderen en kleinkinderen afkomstig uit onze geliefde Akoon /Tounusa Hatalepu.
De namen van de vijf soa's en de clans bij elke soa zijn voor leden van de kumpulan te lezen op de ledenpagina.

 
 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu